Column Voor de Zaak: Weet je wel wat je koopt?

Magazines | Noord Limburg Business nr 5 2018

We kopen elke dag wel iets; een volle tank benzine, boodschappen, een kaartje voor de bioscoop. Zon aankoop is vaak een gerichte handeling. Als je benzine koopt, dan voldoet die aan algemeen aanvaarde specificaties en weet je wat je krijgt. Boodschappen zoek je zelf uit. Elke aankoop die je doet, vormt in juridische zin steeds een koopovereenkomst.

Tegenover het recht om iets te ontvangen staat een verplichting; het betalen van de koopprijs. Veel heeft zon koopovereenkomst niet om het lijf. We nemen in de regel genoegen met een bonnetje, en nog vaker hoeven we dat zelfs niet. Verdere vastlegging van die aankopen is ook niet nodig, deels omdat het belang (de prijs) gering is, maar net zo goed omdat het wel duidelijk is wat er gekocht wordt.

Hoewel de overname van een bedrijf hetzelfde juridische uitgangspunt kent, is de uitwerking daarvan complexer. Het belang is groot, terwijl het nog niet meevalt om vast te leggen wat nu wel, en wat nu niet gekocht wordt. Deze aspecten maken zorgvuldige vastlegging van de overname noodzakelijk. Wat koop je dan als je aandelen in een bedrijf koopt? Dat lijkt in eerste instantie heel helder; er is een controleerbaar aantal aandelen, die samen het volledige aandelenkapitaal vormen. Heb je dat kapitaal in handen, dan ben je eigenaar van het bedrijf en heb je volledige zeggenschap. So far, so good.

Maar je zult ook een prijs moeten bepalen voor die aandelen. En anders dan een brood, waarvoor de bakker op de dag van aankoop een kostprijsberekening en dus ook een verkoopprijs kan maken en onderbouwen, is dat bij aandelen onmogelijk. De aandelen vormen immers de weerspiegeling van het onderliggende bedrijf. De stand van zaken in dat bedrijf is onmogelijk per vandaag te bepalen; hooguit kan er op basis van de administratie een stand van zaken worden weergegeven in het recente verleden, zoals het einde van een kwartaal. Vaker nog wordt de prijs voor een bedrijf gebaseerd op een vastgestelde jaarrekening. Als die door een accountant is gecontroleerd, dan geeft dat een koper een bepaalde mate van zekerheid over de juistheid daarvan.

Toch blijft het maar de vraag of de jaarrekening echt een juiste weergave is van wat het bedrijf inhoudt. Bovendien is er sinds de datum waarop de jaarrekening ziet (31 december van het voor-gaande jaar) tijd verstreken. Elke dag die verstrijkt gaat het bedrijf nieuwe contracten aan (verkoop, inkoop, personeel, enzovoort) en verandert de stand van het bedrijf ten opzichte van de stand per 31 december.

Dit 'gat' tussen de jaarrekening en de datum van overname wordt opgevuld met garanties, terwijl onzekerheid over de ontwikkeling van het bedrijf ook gevolgen kan hebben voor de manier waarop de koopprijs berekend wordt. De druk om tot een resultaat te komen is vaak groot, zodat het veel voldoening geeft om deze puzzel met de andere partij (koper of verkoper) op de juiste manier gelegd te krijgen.

Voor de Zaak is regelmatig op juridisch vlak betrokken bij overnames en de onderhandeling over en vastlegging van deze afspraken. Rob de Hair is ons aanspreekpunt over dit onderwerp, en andere ondernemingsrechtelijke vraagstuk-ken en bereikbaar via rob@voordezaak.nl of 06-49325614.

www.voordezaak.nl